FTO -Verpleeghuizen FttO Regio Meppel-Hoogeveen HEMAH richtlijn antimicrobiele therapie
Startpagina FttO Regio Meppel-Hoogeveen Psychiatrie Angststoornissen

FttO Regio Meppel-Hoogeveen


Bewegingsapparaat Hart en vaten Dermatologie Gynaecologie A t/m H Gynaecologie I t/m Z Hematologie Hormonen KNO Longziekten Maag-darmziekten Neurologie Oogziekten Psychiatrie Urologie Presentatie FttO 2008

Angststoornissen Gedragsstoornissen Stemmingsstoornissen Probleemgedrag bij ouderen Slaapstoornissen Problematisch alcoholgebruik Stoppen met roken

Lareb ZAMH ADRESGEGEVENS CONTACT

Angststoornissen

 

ANGSTSTOORNISSEN, ALGEMEEN

Algemeen

- paniekstoornis met of zonder agorafobie
- sociale angststoornis
- specifieke fobie
- obsessieve compulsieve stoornis
- gegeneraliseerde angststoornis
- posttraumatische stressstoornis
- hypochondrie

Medicamenteuze adviezen

PANIEKSTOORNIS MET OF ZONDER AGORAFOBIE

Algemeen

Medicamenteuze adviezen

BEHANDELSCHEMA

Stap 1:

Stap 2:

Stap 3:

Stap 4:

Geneesmiddelen

Citalopram (Divers/Cipramil)  Tablet 10mg, 20mg, 40mg

Druppels 40 mg/ml (15 ml) (1 druppel =
2 mg citalopram)  
D: 1dd 10 mg(bij druppels 8 mg), in 2 weken verhogen tot 20-30 mg per dag. Effect evalueren en verhogen tot max. 60 mg per dag.
B: Ouderen max. 40 mg (bij druppels 32 mg) per dag. Bij staken de dosering geleidelijk verminderen.
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus. kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Escitalopram (Lexapro)  Tablet 10mg, 15mg, 20mg

Druppels 20mg/ml (15ml)
(1 druppel =
1 mg escitalopram)  
D: 1 dd 5mg, in twee weken verhogen tot 10mg, maximaal 20mg per dag.
B: Bij staken dosering geleidelijk verminderen.
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Sertraline
(Zoloft)
 
Tablet 50mg, 100mg

Oplossing 20mg/ml (60ml)  
D: 1 dd 50 mg, in 2 weken verhogen 100 mg per dag, max. 200 mg per dag.
B:
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus, kinderwens(vrouw), zwangerschap .
R: Categorie I  
Clomipramine(Divers/Anafranil)  Dragee 25 mgTablet 10 mg, 25 mg

Tablet MGA
75 mg  
D: 1 dd 25 mg, in 1 tot 2 weken verhogen tot 75-100 mg per dag. Onderhoudsdosering 25-200 mg per dag.
B: Bij trage metaboliseerders van CYP450 2D6 en/of 2C19 dient clomipramine lager gedoseerd te worden. Geneesmiddelspiegels en genotyperingen kunnen worden aangevraagd bij de ziekenhuisapotheek. Bij staken de dosering geleidelijk verminderen. Dosering bij ouderen aanpassen tot 1/3-1/2 van de dosering voor volwassenen. Bij pati nten met een cardiale stoornis of een vermoeden hiervan is het maken van een ECG aangewezen.
CI: Leverfunctiestoornis, angina pectoris, hartfalen, epilepsie, porfyrie, benigne prostaathypertrofie, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R:
Categorie II  
Imipramine(Divers)  Dragee 10mg, 25mgTablet 10mg, 25mg  D: 1dd 25 mg 's avonds, in 2 weken verhogen tot 100-150 mg per dag. Max. 300 mg per dag.
B: Bij trage metaboliseerders van CYP2D6 kan het nodig zijn om imipramine lager te doseren. Geneesmiddelspiegels en genotypering kan worden aangevraagd bij de ziekenhuisapotheek. Bij staken de dosering geleidelijk verminderen. Dosering bij ouderen aanpassen tot 1/3-1/2 van de dosering voorvolwassenen. Bij pati nten met een cardiale stoornis of een vermoeden hiervan is het maken van een ECGaangewezen.
CI: Leverfunctiestoornis, angina pectoris, hartfalen, epilepsie, porfyrie, benigne prostaathypertrofie, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R:
Categorie II  
Diazepam
(Divers)
 
Tablet 2mg, 5mg, 10mg   D: 5-10 mg per dag, zo nodig verhogen tot 40-50 mg per dag.
B: -
CI:
Myasthenie, degeneratieve spierziekten, slaapapneu, leverfunctiestoornis, porfyrie, borstvoeding, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie III  
Lorazepam
(Divers)
 
Tablet 1mg, 2.5mg  D: 1 mg per dag, zo nodig verhogen tot 2-4 mg per dag.
B: -
CI:
Myasthenie, degeneratieve spierziekten, slaapapneu, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie III  
Oxazepam
(Divers)
 
Tablet 10mg, 50mg  D: 3-4 dd 10 mg, zo nodig 3-4 dd
20 mg
B: -
CI:
Myasthenie, degeneratieve spierziekten, slaapapneu, porfyrie, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie III  

SOCIALE ANGSTSTOORNIS

Algemeen

Voor de behandeling dient er onderscheid gemaakt te worden tussen een gegeneraliseerde sociale angststoornis en een specifieke sociale angststoornis.

Niet-medicamenteuze adviezen

Medicamenteuze adviezen

BEHANDELSCHEMA

Stap 1:

Stap 2:

Geneesmiddelen

Citalopram (Divers/Cipramil)  Tablet 10mg, 20mg, 40mg

Druppels 40 mg/ml (15 ml)
(1 druppel =
2 mg citalopram)  
D: 1dd 10 mg(bij druppels 8 mg), in 2 weken verhogen tot 20-30 mg per dag. Effect evalueren en verhogen tot max. 60 mg per dag.
B: Ouderen max. 40 mg (bij druppels 32 mg) per dag. Bij staken de dosering geleidelijk verminderen.
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus. kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Escitalopram (Lexapro)   Tablet 10mg, 15mg, 20mg

Druppels 20mg/ml (15ml)
(1 druppel =
1 mg escitalopram)  
D: 1 dd 5mg, in twee weken verhogen tot 10mg, maximaal 20mg per dag.
B: Bij staken dosering geleidelijk verminderen.
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Sertraline
(Zoloft)
 
Tablet 50mg, 100mg

Oplossing 20mg/ml
(60ml)  
D: 1 dd 25 mg, na 1 week verhogen tot 50 mg. Bij onvoldoende respons max. 200 mg per dag.
B: -
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus, kinderwens(vrouw), zwangerschap .
R: Categorie I  
Diazepam
(Divers)
 
Tablet 2mg, 5mg, 10mg  D: 3 dd 2 mg, zo nodig verhogen tot 40mg per dag.
B: -
CI:
Myasthenie, degeneratieve spierziekten, slaapapneu, leverfunctiestoornis, porfyrie, borstvoeding, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie III  
Lorazepam
(Divers)
 
Tablet 1mg, 2.5mg  D: 2-3 dd 0,5mg, zo nodig verhogen tot 2-3 dd 1,5mg.
B: -
CI:
Myasthenie, degeneratieve spierziekten, slaapapneu, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie III  
Oxazepam
(Divers)
 
Tablet 10mg, 50mg  D: 3-4 dd 10 mg, zo nodig 3-4 dd 20 mg
B: -
CI:
Myasthenie, degeneratieve spierziekten, slaapapneu, porfyrie, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie III  

SPECIFIEKE FOBIE

Niet-medicamenteuze adviezen

Behandeling van specifieke fobie bestaat uit gedragstherapie.
Bij incidenteel voorkomen van de uitlokkende gebeurtenis of situatie (examenvrees, podiumangst) wordt medicamenteuze behandeling aanbevolen.

Medicamenteuze adviezen

Geneesmiddelen

Propranolol
(Divers)
 
Tablet 10mg, 40mg  D: 10-40 mg, een uur voor optreden, examen, e.d. Om uit te proberen een dag tevoren 10 tot 40mg innemen.
B: -
CI:
Myasthenie, hartfalen, diabetes, astma, chronische obstructieve longziekten, verminderde nierfunctie, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: -  
Citalopram (Divers/Cipramil)   Tablet 10mg, 20mg, 40mg

Druppels 40 mg/ml (15 ml)
(1 druppel =
2 mg citalopram)  
D: 1dd 10 mg(bij druppels 8 mg), in 2 weken verhogen tot 20-30 mg per dag. Effect evalueren en verhogen tot max. 60 mg per dag.
B: Ouderen max. 40 mg (bij druppels 32 mg) per dag. Bij staken de dosering geleidelijk verminderen.
CI: Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus. kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Escitalopram(Lexapro)   Tablet 10mg, 15mg, 20mg

Druppels 20mg/ml (15ml)
(1 druppel =
1 mg escitalopram)  
D: 1 dd 5mg, in twee weken verhogen tot 10mg, maximaal 20mg per dag.
B: Bij staken dosering geleidelijk verminderen.
CI: Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Sertraline
(Zoloft)
 
Tablet 50mg, 100mg

Oplossing 20mg/ml (60ml)  
D: 1 dd 25 mg, na 1 week verhogen tot 50 mg. Bij onvoldoende respons max. 200 mg per dag.
B: -
CI: Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Diazepam
(Divers)
 
Tablet 2mg, 5mg, 10mg  D: 5-10 mg per dag, zo nodig verhogen tot 40-50 mg per dag.
B: -
CI:
Myasthenie, degeneratieve spierziekten, slaapapneu, leverfunctiestoornis, porfyrie, borstvoeding, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie III  
Lorazepam
(Divers)
 
Tablet 1mg, 2.5mg  D: 1 mg per dag, zo nodig verhogen tot 2-4 mg per dag.
B: -
CI:
Myasthenie, degeneratieve spierziekten, slaapapneu, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie III  
Oxazepam  Tablet 10mg, 50mg  D: 3-4 dd 10 mg, zo nodig 3-4 dd 20 mg
B: -
CI:
Myasthenie, degeneratieve spierziekten, slaapapneu, porfyrie, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie III  

OBSESSIEVE COMPULSIEVE STOORNIS

Algemeen

Een obsessieve compulsieve stoornis (OCS) wordt bij voorkeur behandeld in de tweede lijn.

Medicamenteuze adviezen

BEHANDELSCHEMA

Stap 1:

Stap 2:

Stap 3:

Geneesmiddelen

Citalopram (Divers/Cipramil)  Tablet 10mg, 20mg, 40mg

Druppels 40 mg/ml (15 ml)
(1 druppel =
2 mg citalopram)  
D: 1dd 10 mg(bij druppels 8 mg), in 2 weken verhogen tot 20-30 mg per dag. Effect evalueren en verhogen tot max. 60 mg per dag.
B: Ouderen max. 40 mg (bij druppels 32 mg) per dag. Bij staken de dosering geleidelijk verminderen.
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus. kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Escitalopram (Lexapro)  Tablet 10mg, 15mg, 20mg

Druppels 20mg/ml (15ml)
(1 druppel =
1 mg escitalopram)  
D: 1 dd 5mg, in twee weken verhogen tot 10mg, maximaal 20mg per dag.
B: Bij staken dosering geleidelijk verminderen.
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Sertraline
(Zoloft)
 
Tablet 50mg, 100mg

Oplossing 20mg/ml (60ml)  
D: 1 dd 50 mg, in 2 weken verhogen 100 mg per dag, max. 200 mg per dag.
B: -
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Clomipramine
(Anafranil)
 
Dragee 25 mg

Tablet 10 mg, 25 mg

Tablet MGA
75 mg  
D: 1 dd 25 mg, in 1 tot 2 weken verhogen tot 75-100 mg per dag. Onderhoudsdosering 25-200 mg per dag.
B: Bij trage metaboliseerders van CYP450 2D6 en/of 2C19 dient clomipramine lager gedoseerd te worden. Geneesmiddelspiegels en genotyperingen kunnen worden aangevraagd bij de ziekenhuisapotheek. Bij staken de dosering geleidelijk verminderen. Dosering bij ouderen aanpassen tot 1/3-1/2 van de dosering voor volwassenen. Bij pati nten met een cardiale stoornis of een vermoeden hiervan is het maken van een ECG aangewezen.
CI: Leverfunctiestoornis, angina pectoris, hartfalen, epilepsie, porfyrie, benigne prostaathypertrofie, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R:
Categorie II  
Quetiapine
(Seroquel)
 
Tablet 25mg, 100mg, 200mg, 300mg.

Tablet MGA (XR) 50mg, 200mg, 300mg, 400mg  
D: Start met 50mg per dag. Na 3 dagen ophogen naar 100mg per dag. Daarna op geleide van klinisch beeld verhogen.
B: De spiegel van quetiapine kan stijgen door CYP3A4 remmers, zoals claritromycine, erythromycine, itraconazol, ketoconazol en voriconazol.
CI: Parkinson, Veneuze trombose, epilepsie, diabetes mellitus, hartfalen, benigne prostaathypertrofie, verlengd QT-interval, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R:
Categorie I  

GEGENERALISEERDE ANGSTSTOORNIS

Niet-medicamenteuze adviezen

Medicamenteuze adviezen

BEHANDELSCHEMA

Stap 1:

Stap 2:

Stap 3:

Geneesmiddelen

Citalopram (Divers/Cipramil)  Tablet 10mg, 20mg, 40mg

Druppels 40 mg/ml (15 ml)
(1 druppel =
2 mg citalopram)  
D: 1dd 10 mg (bij druppels 8 mg), in 2 weken verhogen tot 20-30 mg per dag. Effect evalueren en verhogen tot max. 60 mg per dag.
B: Ouderen max. 40 mg (bij druppels 32 mg) per dag. Bij staken de dosering geleidelijk verminderen.
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus. kinderwens (vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Escitalopram (Lexapro)  Tablet 10mg, 15mg, 20mg

Druppels 20mg/ml (15ml)
(1 druppel =
1 mg escitalopram)  
D: 1 dd 5mg, in twee weken verhogen tot 10mg, maximaal 20mg per dag.
B: Bij staken dosering geleidelijk verminderen.
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, diabetes mellitus, kinderwens (vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Venlafaxine
(Divers/ Efexor)
 
Tablet 75mg, 150mg  D: Start met 1 dd 75mg. Verhoog zo nodig (na tenminste 4 dagen) de dosis tot maximaal 1 dd 225mg.
B: Bij staken dosering geleidelijk verminderen. Venlafaxine is een serotonine-noradrenaline heropname remmer (SNRI). Venlafaxine wordt gemetaboliseerd via CYP2D6. Bij trage metaboliseerders van CYP2D6 kan het nodig zijn om venlafaxine lager te doseren. Geneesmiddelspiegels en genotypering kan worden aangevraagd bij de ziekenhuisapotheek.
CI (relatief): Epilepsie, ulcus pepticum, verlengd QT-interval, kinderwens(vrouw), zwangerschap.
R: Categorie I  
Duloxetine
(Cymbalta)
 
Tablet 30mg, 60mg  D: Start met 1dd 30 mg. Verhoog indien nodig tot de gebruikelijke onderhoudsdosering van 1 dd 60mg; max. 120 mg/dag.
B: Duloxetine is een serotonine-noradrenaline heropname remmer (SNRI).
CI: Gestoorde leverfunctie, gestoorde nierfunctie (<30ml/min), ongecontroleerde hypertensie, kinderwens (vrouw), zwangerschap.
R: ?  
Pregabaline
(Lyrica)
 
Capsule 75mg, 150mg, 300mg  D: Start met 1dd 150 mg. Verhoog indien nodig na 1 week tot 300 mg per dag, na een volgende week tot 450 mg per dag en na nog een week tot max. 600 mg per dag.
B: Bij staken dosering geleidelijk verminderen.
CI: Ernstig hartfalen, ernstig nierfalen, kinderwens (vrouw), zwangerchap
R: ?  

POSTTRAUMATISCHE STRESSSTOORNIS

Niet-medicamenteuze adviezen

Medicamenteuze adviezen

HYPOCHONDRIE

Medicamenteuze adviezen
Op basis van onderzoek en ervaring bij andere angststoornissen komen SSRI’s en TCA’s imipramine en clomipramine in aanmerking in de dosering zoals gebruikt bij de paniekstoornis.

Printerversie